در حالی که گیمرها و علاقه‌مندان به دنیای سخت‌افزار بی‌صبرانه منتظر ثبات در بازار کارت‌های گرافیک نسل جدید بودند، اخبار کاهش تولید کارت‌های گرافیک RTX 50 به گوش می‌رسد.

مقدمه

به گزارش سویل سیستم و به نقل از تک پاور آپ در حالی که گیمرها و علاقه‌مندان به دنیای سخت‌افزار بی‌صبرانه منتظر ثبات در بازار کارت‌های گرافیک نسل جدید بودند، اخبار نگران‌کننده‌ای از سمت خطوط تولید انویدیا (NVIDIA) به گوش می‌رسد. گزارش‌های جدید حاکی از آن است که انویدیا قصد دارد تولید سری مورد انتظار GeForce RTX 50 را در نیمه اول سال ۲۰۲۶ تا ۴۰ درصد کاهش دهد. این تصمیم که شوک بزرگی به بازار وارد کرده، نه به دلیل عدم محبوبیت این کارت‌ها، بلکه ناشی از یک بحران جهانی در تامین تراشه‌های حافظه است. در این مقاله جامع، به بررسی دقیق این خبر، دلایل پشت پرده، کارت‌های تحت تاثیر و آینده بازار سخت‌افزار در سال ۲۰۲۶ می‌پردازیم.

جزئیات خبر: ترمز اضطراری انویدیا کشیده شد

طبق گزارش‌های منتشر شده از منابع معتبر زنجیره تامین در آسیا (از جمله Board Channels و Benchlife)، انویدیا به شرکای تجاری خود (AIC) اعلام کرده است که باید انتظار کاهش قابل توجهی در عرضه پردازنده‌های گرافیکی سری RTX 50 را داشته باشند. این کاهش تولید که تخمین زده می‌شود بین ۳۰ تا ۴۰ درصد نسبت به نیمه اول سال ۲۰۲۵ باشد، عمدتاً بر روی مدل‌های میان‌رده و پرطرفدار تاثیر خواهد گذاشت.

این خبر در شرایطی منتشر می‌شود که بازار تازه در حال خو گرفتن با معماری جدید Blackwell انویدیا بود. کاهش عرضه به معنای بازگشت احتمالی دوران “کمبود کالا”، “صف‌های خرید” و متاسفانه “قیمت‌های نجومی” است که پیش‌تر در دوران استخراج ارزهای دیجیتال تجربه کرده بودیم. اما این بار، متهم ردیف اول ماینرها نیستند؛ بلکه هوش مصنوعی است.

مدل‌هایی که بیشترین ضربه را می‌خورند

بر خلاف تصور عمومی که معمولاً پرچمداران (مثل RTX 5090) دچار کمبود می‌شوند، این بار گزارش‌ها نشان می‌دهند که دو مدل خوش‌قیمت و محبوب گیمرها در خط مقدم این کاهش تولید قرار دارند:

1. GeForce RTX 5070 Ti
2. GeForce RTX 5060 Ti (نسخه 16 گیگابایتی)

این دو کارت به دلیل استفاده از حجم بالای حافظه GDDR7 و موقعیت استراتژیک‌شان در بازار (به عنوان گزینه‌های “ارزش خرید بالا”)، قربانیان اصلی تغییر استراتژی انویدیا هستند.

چرا تولید کاهش می‌یابد؟ ردپای هوش مصنوعی در بحران حافظه

شاید بپرسید چرا انویدیا باید تولید محصولاتی را که تقاضای بالایی دارند کاهش دهد؟ پاسخ در یک کلمه خلاصه می‌شود: حافظه (VRAM).

مشکل اصلی کمبود خودِ چیپ‌های گرافیکی (GPU) نیست، بلکه کمبود شدید ماژول‌های حافظه GDDR7 و حتی GDDR6 است. غول‌های تولیدکننده حافظه در جهان مانند Samsung، SK Hynix و Micron، خطوط تولید خود را به سمت حافظه‌های گران‌قیمت و پرسود HBM (High Bandwidth Memory) تغییر داده‌اند. حافظه‌های HBM سوخت اصلی دیتاسنترهای هوش مصنوعی و کارت‌های سری AI انویدیا (مثل سری B200) هستند.

دلایل کلیدی بحران حافظه ۲۰۲۶:

• اولویت‌دهی به AI: سود حاصل از فروش حافظه به شرکت‌های هوش مصنوعی چندین برابر فروش حافظه گرافیکی به گیمرهاست.
• تنگنای تولید: ظرفیت تولید ویفرهای سیلیکونی محدود است و اختصاص دادن آن‌ها به HBM باعث کاهش تولید GDDR و DDR5 می‌شود.
• افزایش قیمت مواد اولیه: کمبود جهانی باعث شده قیمت تمام شده ماژول‌های حافظه افزایش یابد، که انویدیا را مجبور به بازنگری در تیراژ تولید کرده است.

جدول مشخصات فنی سری RTX 50 (و مدل‌های تحت تاثیر)

برای درک بهتر اینکه چرا مدل‌های ۵۰۷۰ Ti و ۵۰۶۰ Ti در کانون توجه قرار گرفته‌اند، بیایید نگاهی به مشخصات فنی (شایعه شده و تایید شده تا دسامبر ۲۰۲۵) این سری بیندازیم.

نکته: اطلاعات فوق بر اساس آخرین داده‌های دسامبر ۲۰۲۵ گردآوری شده و ممکن است با تغییرات لحظه‌ای بازار متفاوت باشد.

همانطور که در جدول می‌بینید، مدل‌های RTX 5070 Ti و RTX 5060 Ti هر دو از ۱۶ گیگابایت حافظه GDDR7 استفاده می‌کنند. تامین ۱۶ گیگابایت حافظه نسل جدید برای کارت‌های میان‌رده در شرایطی که دیتاسنترها برای هر گیگابایت حافظه می‌جنگند، برای انویدیا چالش‌برانگیز شده است. به نظر می‌رسد انویدیا ترجیح می‌دهد چیپ‌های محدود حافظه را برای کارت‌های سودآورتر (سری AI) یا پرچمداران (5080/5090) نگه دارد.

تحلیل بازار: چه بلایی سر قیمت‌ها می‌آید؟

قانون نانوشته اقتصاد می‌گوید: کاهش عرضه + تقاضای ثابت = افزایش قیمت.

اگر انویدیا واقعاً تولید را ۴۰ درصد کاهش دهد، باید انتظار سناریوهای زیر را در بازار ایران و جهان داشته باشیم:

۱. پایان دوران “قیمت پیشنهادی” (MSRP)

احتمالاً کارت‌های سری ۵۰ دیگر با قیمت رسمی پیدا نخواهند شد. خرده‌فروشان به دلیل موجودی محدود، قیمت‌ها را افزایش می‌دهند. اگر قصد خرید دارید، تعلل در ماه‌های ابتدایی ۲۰۲۶ می‌تواند هزینه سنگینی برایتان داشته باشد.

۲. افزایش ارزش بازار دست‌دوم

با گران شدن و کمیاب شدن کارت‌های RTX 50، گیمرها به سمت نسل قبلی یعنی سری RTX 40 هجوم خواهند برد. این موضوع باعث می‌شود قیمت کارت‌هایی مثل RTX 4070 Ti Super یا RTX 4080 در بازار دست‌دوم نه تنها افت نکند، بلکه شاید افزایش هم یابد.

۳. وضعیت رقیب: AMD چه می‌کند؟

نکته جالب و البته نگران‌کننده این است که طبق شایعات، AMD نیز وضعیت مشابهی دارد. گزارش‌ها حاکی از آن است که تیم قرمز هم ممکن است برای مدیریت منابع و تمرکز بر روی چیپ‌های هوش مصنوعی (سری MI300/MI400)، تولید کارت‌های گرافیک RDNA 4 را محدود کند. بنابراین، پناه بردن به اردوگاه رقیب شاید راه حل قطعی نباشد.

تکنولوژی‌های جدید: آیا ارزش صبر کردن دارد؟

با وجود خبرهای بد در مورد موجودی، کارت‌های سری RTX 50 از نظر تکنولوژی جهش بزرگی محسوب می‌شوند. اگر بتوانید یکی از آن‌ها را تهیه کنید، با ویژگی‌های زیر روبرو خواهید شد:

• DLSS 4.0: نسخه جدید آپ-اسکیلینگ انویدیا که احتمالا با قابلیت‌های تولید فریم پیشرفته‌تر (Multi-Frame Generation) همراه است و فقط روی سری ۵۰ فعال می‌شود.
• هسته‌های Ray Tracing نسل ۴: عملکرد رهگیری پرتو در این نسل به قدری بهبود یافته که “Path Tracing” کامل در بازی‌ها به استاندارد تبدیل شود.
• رابط PCIe Gen 5.0: برای اولین بار پهنای باند ارتباطی با پردازنده دو برابر شده است که برای بازی‌های جهان‌باز آینده حیاتی است.

این ویژگی‌ها باعث می‌شود که با وجود گرانی، تقاضا برای این کارت‌ها همچنان بالا بماند و رقابت برای خرید مدل‌های موجود شدیدتر شود.

راهنمای خرید برای گیمرها و تولیدکنندگان محتوا در ۲۰۲۶

با توجه به شرایط پیش‌رو، استراتژی خرید شما باید هوشمندانه باشد. در اینجا چند توصیه برای عبور از این بحران داریم:

1. اگر الان نیاز دارید، الان بخرید: منتظر کاهش قیمت در اواسط ۲۰۲۶ نباشید. تاریخ نشان داده وقتی انویدیا تولید را کاهش می‌دهد، قیمت‌ها تا ماه‌ها (یا سال‌ها) به حالت عادی برنمی‌گردند.
2. مدل‌های جایگزین را در نظر بگیرید: اگر RTX 5070 Ti گیرتان نیامد یا خیلی گران بود، مدل RTX 5070 معمولی (با ۱۲ گیگابایت حافظه) ممکن است گزینه در دسترس‌تری باشد، چرا که ظاهراً کمتر تحت تاثیر کاهش تولید است.
3. به حافظه رم سیستم (DDR5) توجه کنید: بحران حافظه فقط مختص کارت گرافیک نیست. قیمت رم‌های DDR5 نیز در حال افزایش است. اگر قصد ارتقای سیستم دارید، خرید رم را در اولویت قرار دهید.
4. مراقب اخبار فیک باشید: در زمان کمبود، بازار شایعات داغ می‌شود. اخبار را فقط از منابع معتبر و سایت‌های تخصصی سخت‌افزار دنبال کنید تا در دام سودجویان نیفتید.

نتیجه‌گیری

کاهش ۴۰ درصدی تولید سری RTX 50 انویدیا در اوایل سال ۲۰۲۶، زنگ خطری جدی برای بازار سخت‌افزار است. این اتفاق که ریشه در عطش سیری‌ناپذیر جهان برای هوش مصنوعی دارد، نشان می‌دهد که گیمرها دیگر تنها مشتریان اولویت‌دار شرکت‌های سخت‌افزاری نیستند.

مدل‌های خوش‌ساخت و آینده‌نگرانه‌ای مثل RTX 5070 Ti و RTX 5060 Ti 16GB که می‌توانستند پادشاهان بازار میان‌رده باشند، حالا شاید به کالاهایی لوکس و کمیاب تبدیل شوند. سال ۲۰۲۶ سالی پرچالش برای بستن سیستم‌های گیمینگ خواهد بود و برنده کسی است که با آگاهی کامل از اخبار و تحلیل‌ها، بهترین زمان را برای خرید انتخاب کند.

نظر شما چیست؟ آیا حاضرید برای کارت‌های نسل جدید هزینه بیشتری بپردازید یا با همان کارت‌های نسل ۴۰ و ۳۰ خود سر می‌کنید؟ نظرات خود را با ما در میان بگذارید.